سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

133

تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )

« تو را گروه ستمگر مىكشند » . ( 1 ) هشام بن محمد مىگويد : همين كه عمّار و هاشم كشته شدند ، على ( ع ) به قبيلهء ربيعه و همدان فرمود : « شما زره من و سر نيزهء منيد » دوازده هزار نفر از آنها آمادگى خود را اعلام كردند و حمله بردند ، صفهاى سپاه معاويه در هم شكست ، على ( ع ) در آن روز پرچم رسول خدا ( ص ) را كه پيش از آن بيرون نياورده بود ، به ميدان آورد و او را به دست قيس بن سعد بن عباده داد ، همين كه مسلمانان آن پرچم را ديدند فرياد برآوردند و گريستند و رزمندگان بدر ، انصار و مهاجران زير آن پرچم جمع شدند ، در حالى كه قيس بن سعد مىگفت : هذا اللّواء الّذى كنّا نحفّ به * دون النّبى و جبريل لنا مدد ما ضرّ ما كانت الأنصار عيبته * ان لا يكون له من غير هم عضد « 1 » ( 2 ) و بعد از آن ، پيكار به شب كشيد و آن ، شب جمعه بود ، تمام شب را جنگيدند و آن شب بسيار سختى ( ليلة الهرير ) مانند هنگامهء جنگ قادسيه و بيست و هشتم ماه صفر بود ، نيزه‌ها را به قدرى رد و بدل كردند تا شكستند و شمشيرها كند شدند و تيرها تمام شد و صداها قطع گرديد و خبرها ديگر به على ( ع ) ، معاويه و فرماندهان سپاه نمىرسيد و چيزى جز پرخاش كه بر يكديگر مىكردند شنيده نمىشد ، مردم وقتى كه صبح شد ديدند كه پيكار همچنان ادامه دارد ؛ ابن عبّاس در ميمنهء سپاه ، اشتر در ميسره و على در قلب لشكر بودند ، على ( ع ) به اشتر پيام داد كه جلو برو ، و افرادى را به كمك او فرستاد ، اشتر حملهء شديدى كرد ! و صفهاى لشكر معاويه را در هم شكست ، معاويه يقين پيدا كرد كه هلاك خواهد شد ، رو به سوى عمرو كرد و گفت : آيا راه چاره‌اى به نظرت مىرسد ؟ اكنون وقتى است كه هر كارى مىتوانى انجام بده ! عمرو گفت : قرآن‌ها را بر سر نيزه‌ها كن و ندا ده كه بين ما و شما كتاب خدا باشد ، اين كار جز تفرقه در ميان ايشان و اتّحاد در بين خوديها ره‌آوردى براى ما نخواهد داشت ، اين بود كه قرآن‌ها را بر سر نيزه‌ها بلند كردند و ندا دادند كه بين ما و شما كتاب خداست ما شما را به سوى قرآن مىخوانيم تا بين ما حاكم باشد ، همين كه مردم آن

--> ( 1 ) اين پرچمى است كه ما در خدمت پيامبر ( ص ) اطراف او را گرفته بوديم و جبرئيل ما را يارى مىكرد تا وقتى كه انصار رازدار آن هستند ، هيچ ضررى به حال آن ندارد كه جز ايشان پشتيبانى نداشته باشد .